Bạn nhập sin(30) và chờ kết quả 0,5, nhưng máy tính lại cho một số âm gần −0,988. Máy có thể không hỏng; rất có thể bạn đang để chế độ RAD thay vì DEG.
DEG và RAD là hai cách đo cùng một góc
DEG biểu diễn góc theo độ: một vòng tròn là 360°. RAD biểu diễn theo radian: một vòng tròn là 2π radian. Do đó 180° = π radian và 90° = π/2 radian.
Công thức đổi rất ngắn: radian = độ × π / 180; ngược lại, độ = radian × 180 / π. Chẳng hạn 30° bằng π/6 radian, xấp xỉ 0,5236.
Vì sao cùng một biểu thức lại ra hai đáp án?
Ở chế độ DEG, sin(30) được hiểu là sin của góc 30 độ và kết quả bằng 0,5. Ở chế độ RAD, máy hiểu 30 là 30 radian, nên sin(30) ≈ −0,988031624.
Đổi lại, nếu muốn tính sin 90° trong chế độ RAD, nhập sin(pi/2); kết quả bằng 1. Nhập sin(90) khi đang ở RAD là tính 90 radian, không phải 90°.
Hãy thử trực tiếp hai chế độ bằng máy tính khoa học online, rồi nhìn lại nhãn DEG/RAD trước khi kết luận phép tính sai.
Những trường hợp dễ nhầm nhất
- Bài hình học phổ thông: đề thường cho độ (30°, 45°, 60°); nên chọn DEG nếu dữ kiện dùng độ.
- Biểu thức chứa π/3, π/6: góc đang được viết dưới dạng radian; nên chọn RAD khi dùng trực tiếp.
- Phép tính lượng giác ngược:
asin(0.5)trả 30 trong DEG nhưng trả π/6 (xấp xỉ 0,5236) trong RAD. tan(90°): không xác định trong toán học. Nếu máy hiện số rất lớn do làm tròn số π, đó không phải giá trị đúng của tan 90°.
Hai phép thử nhanh để phát hiện đặt sai đơn vị
- Với DEG, nhập
sin(30)phải được 0,5 vàcos(60)cũng phải được 0,5. - Với RAD, nhập
sin(pi/6)vàcos(pi/3)đều phải được 0,5 nếu máy hỗ trợ hằng số π đúng cách.
Đừng đánh giá chế độ góc bằng kết quả của sin(0): phép tính đó đều bằng 0 ở cả DEG và RAD, nên không giúp phân biệt máy đang ở chế độ nào.
Kiểm tra chế độ trước khi sửa biểu thức
Trước hết hãy đọc đơn vị góc của đề bài. Sau đó quan sát trạng thái DEG hoặc RAD trên màn hình, nhập một phép thử ngắn như sin(30) ở DEG hoặc sin(pi/2) ở RAD. Nếu phép thử đúng mà bài toán vẫn lệch, kiểm tra dấu ngoặc, đơn vị đầu vào và số chữ số được làm tròn.
Mỗi dòng máy Casio có vị trí nút đổi chế độ khác nhau. Trang máy tính Casio online giúp bạn tìm đúng mẫu đang dùng. Công cụ mô phỏng có thể khác một số tính năng phần cứng, vì vậy cần đọc giới hạn hỗ trợ ở trang từng mẫu.
Đổi độ và radian không làm thay đổi bản chất phép tính
Ví dụ góc 60° và π/3 radian là cùng một góc: sin trong hai cách nhập đều bằng √3/2, khoảng 0,8660254. Nếu chỉ đổi chế độ máy mà không đổi cách viết góc, bạn đã thay đổi giá trị đầu vào chứ không phải chỉ đổi cách hiển thị.
Điểm cần nhớ là đơn vị phải đi theo con số. Khi đề dùng độ, đừng tự coi dữ kiện là radian; và khi thấy π, hãy kiểm tra xem biểu thức đang dùng đơn vị nào.
Với các loại đơn vị khác, bạn có thể đọc tiếp cách đổi đơn vị diện tích và thể tích để tránh nhầm hệ số chuyển đổi.
