Tính ƯCLN và BCNN online
Nhập hai số nguyên để tìm ước chung lớn nhất (ƯCLN) và bội chung nhỏ nhất (BCNN). Xem các bước thuật toán Euclid, thử ví dụ và tải bảng phép chia.
Nhập thông tin
Nhập dữ liệu rồi nhấn “Tính kết quả”.
So sánh hai kịch bản
Tính lần lượt rồi chọn Lưu A hoặc Lưu B. So sánh tất cả ô nhập đang sử dụng, kể cả ô để trống; giá trị dài được rút gọn để hiển thị nhưng vẫn đối chiếu đầy đủ. Chỉ giữ kết quả và dữ liệu nhập trong bộ nhớ tạm khi trang đang mở; không gửi lên máy chủ.
Lưu, chia sẻ và yêu thích công cụ
Chỉ lưu khi bạn chọn. Dữ liệu nằm trong bộ nhớ của trình duyệt trên thiết bị này, tối đa 20 phép tính trong 30 ngày; không tự tải lên máy chủ. Tránh lưu thông tin nhạy cảm trên thiết bị dùng chung.
Phép tính đã lưu
Công cụ yêu thích
Công thức và ví dụ tính từng bước
Cách hiểu đáp số, điều kiện áp dụng và phép tính mẫu để bạn tự đối chiếu.
Công thức đang sử dụng
ƯCLN(a,b) tìm bằng phép chia lấy dư Euclid. Với a, b đều khác 0: BCNN(a,b) = (|a|/ƯCLN(a,b)) × |b|. Nếu một số bằng 0 và số kia khác 0 thì BCNN = 0.
Nhập hai số nguyên A và B có thể âm, dương hoặc bằng 0, mỗi ô tối đa 30 chữ số. Công cụ lấy trị tuyệt đối, thực hiện Euclid đến khi số dư bằng 0 để tìm ƯCLN rồi tính BCNN chính xác, không làm tròn.
Ví dụ tính toán
- Số nguyên A
- 12
- Số nguyên B
- 18
Ví dụ A = −12, B = 18: lấy |−12| = 12, chia 18 = 12 × 1 + 6; 12 = 6 × 2 + 0. ƯCLN = 6, BCNN = 36, kiểm tra 6 × 36 = |−12 × 18| = 216.
Kết quả: ƯCLN = 6
Cách nhập hai số để tìm ƯCLN và BCNN
Dùng công cụ khi cần tìm ước chung lớn nhất và bội chung nhỏ nhất của đúng hai số nguyên, hoặc xem thuật toán Euclid từng bước. Nhập Số nguyên A và Số nguyên B, ví dụ −12 và 18, rồi chọn Tính kết quả. Kết quả gồm ƯCLN, BCNN và bảng các phép chia lấy dư có thể xuất CSV. Nếu bài toán cần cộng, trừ, nhân hoặc chia hai phân số, hãy dùng Máy tính phân số thay vì nhập phân số vào đây.
- Nhập số nguyên có thể âm, bằng 0 hoặc dương, tối đa 30 chữ số, không dùng dấu chấm phân tách hàng nghìn.
- Nếu đang học phương pháp giải, hãy theo thứ tự các phép chia lấy dư trong lời giải.
- Công cụ xử lý đúng hai số mỗi lần; muốn tính nhiều số phải áp dụng tiếp theo từng cặp.
ƯCLN là gì, dùng trong bài toán nào?
Ước chung lớn nhất (ƯCLN) của hai số nguyên dương là số nguyên dương lớn nhất chia hết cả hai số. Chẳng hạn, 12 có các ước 1, 2, 3, 4, 6, 12; 18 có các ước 1, 2, 3, 6, 9, 18. Ước chung lớn nhất là 6. Trong phân số, ƯCLN giúp rút gọn cả tử và mẫu mà vẫn giữ nguyên giá trị.
- ƯCLN(12,18) = 6; phân số 12/18 rút gọn thành 2/3.
- ƯCLN(7,13) = 1 vì hai số nguyên tố cùng nhau.
- ƯCLN của hai số khác 0 không lớn hơn trị tuyệt đối nhỏ hơn trong hai số.
Tìm ƯCLN bằng thuật toán Euclid: ví dụ 12 và 18
Thuật toán Euclid dùng nhận xét ƯCLN(|a|,|b|) = ƯCLN(|b|, số dư khi chia |a| cho |b|). Công cụ bắt đầu từ số lớn hơn để bỏ phép chia thừa có thương 0. Lặp tới khi số dư bằng 0; số chia ở bước cuối là ƯCLN. Thứ tự A, B không làm thay đổi kết quả.
- Với A = 12, B = 18, bắt đầu từ 18: 18 = 12 × 1 + 6.
- Tiếp tục 12 = 6 × 2 + 0; bảng ghi đủ thương và số dư.
- Dừng khi phần dư bằng 0; số chia cuối cùng 6 là ƯCLN. Có thể xuất toàn bộ bảng CSV.
Tính BCNN từ ƯCLN mà không cần liệt kê bội
Bội chung nhỏ nhất (BCNN) của hai số nguyên khác 0 là bội chung dương nhỏ nhất. Sau khi có ƯCLN, lấy |A| chia ƯCLN rồi nhân |B|. Công thức (|A|/ƯCLN) × |B| tránh tạo tích trung gian quá lớn; kết quả bằng |A × B|/ƯCLN. Vì vậy khi A hoặc B âm, không nhân trực tiếp với dấu âm để tính BCNN.
- Với 12 và 18: (12 ÷ 6) × 18 = 36.
- Kiểm tra: 36 ÷ 12 = 3 và 36 ÷ 18 = 2, đều là số nguyên.
- BCNN có ích khi quy đồng mẫu số phân số, tìm chu kỳ trùng nhau hoặc chia lịch lặp.
Nhập số âm và số có nhiều chữ số mà không sai kết quả
ƯCLN và BCNN được trả về dưới dạng số không âm. Trước khi áp dụng Euclid, công cụ lấy trị tuyệt đối của hai số. Ví dụ A = −12 và B = 18 cho kết quả ƯCLN = 6 và BCNN = 36. Phép kiểm chứng đúng là ƯCLN × BCNN = |A × B|, không phải A × B khi tích âm. Mỗi ô nhận tối đa 30 chữ số, không làm tròn qua số thực.
- Nhập −12 hoặc -12; số 0 và +12 cũng hợp lệ. Dấu không tính vào giới hạn 30 chữ số.
- Không nhập dạng 1e10, số thập phân hay dấu chấm phân tách hàng nghìn.
- Trường hợp A = 0, B = −18: ƯCLN = 18, BCNN = 0; không được chia cho 0 trong bảng Euclid.
Khi A hoặc B bằng 0: cần hiểu quy ước kết quả
Khi đúng một số bằng 0, ƯCLN bằng trị tuyệt đối của số còn lại và BCNN bằng 0 theo quy ước được dùng trong công cụ. Ví dụ A = 0 và B = −18 cho ƯCLN = 18, BCNN = 0; không cần thực hiện phép chia lấy dư. Công cụ coi ƯCLN(0,0) là không xác định.
- ƯCLN(0,18) = 18 và BCNN(0,18) = 0.
- ƯCLN(18,0) = 18 và BCNN(18,0) = 0.
- Cặp (0,0) bị báo lỗi; không được thay bằng kết quả 0 một cách tùy ý.
ƯCLN–BCNN khác gì với tính phân số và phân tích thừa số?
ƯCLN–BCNN xử lý hai số nguyên có dấu và cho xem từng bước Euclid, kể cả quy ước với một số bằng 0 (không nhận đồng thời 0 và 0). Máy tính phân số lại thực hiện cộng, trừ, nhân, chia hai phân số hoặc hỗn số rồi tự rút gọn kết quả bằng ƯCLN. Hai công cụ có liên quan về kiến thức nhưng không phục vụ cùng một thao tác; trang này không tự phân tích ra thừa số nguyên tố hoặc có ba ô nhập.
- Dùng ƯCLN–BCNN để tìm hai đại lượng số nguyên và xem thuật toán Euclid.
- Dùng Tính phân số để thực hiện phép toán trên hai phân số và rút gọn.
- Với ba số a, b, c, muốn tìm ƯCLN có thể tính ƯCLN(ƯCLN(a,b),c); công cụ hiện chưa có ba ô nhập.
Giới hạn cần biết: Chỉ nhận số nguyên có dấu đến 30 chữ số; không nhận số thập phân, lũy thừa hay nhập 1.000 với ý nghĩa một nghìn. Không nhập đồng thời A = B = 0 vì ƯCLN(0,0) không xác định. Với A hoặc B bằng 0 (nhưng không đồng thời), BCNN bằng 0. Kết quả hỗ trợ hai số, không tự phân tích thừa số nguyên tố.
Khám phá công cụ khác
Các công cụ khác có thể hữu ích cho bạn.
Câu hỏi thường gặp
Giải đáp về cách dùng và giới hạn của công cụ.
ƯCLN của 12 và 18 là bao nhiêu?
ƯCLN(12,18) = 6. Theo Euclid: 18 = 12 × 1 + 6; 12 = 6 × 2 + 0. Số dư khác 0 cuối cùng là 6.
BCNN của 12 và 18 tính thế nào?
BCNN = (12 ÷ ƯCLN(12,18)) × 18 = (12 ÷ 6) × 18 = 36. Số 36 là bội chung dương nhỏ nhất của 12 và 18.
Thuật toán Euclid có cần liệt kê mọi ước không?
Không. Thuật toán Euclid chỉ cần chia lấy dư liên tiếp cho đến khi số dư bằng 0, nên vẫn tiện khi hai số khá lớn. Công cụ tự trình bày từng phép chia.
Có thể nhập một số bằng 0 không?
Có. Ví dụ ƯCLN(0,18) = 18 và BCNN(0,18) = 0. Quy ước này chỉ dùng khi số còn lại khác 0.
Vì sao nhập A = 0 và B = 0 bị báo lỗi?
ƯCLN(0,0) không xác định theo định nghĩa thông thường; công cụ không tự gán kết quả 0. Hãy nhập ít nhất một số khác 0.
ƯCLN và BCNN của hai số nguyên tố cùng nhau có gì đặc biệt?
Nếu ƯCLN(A,B) = 1 thì hai số nguyên tố cùng nhau; với A,B dương, BCNN = A × B. Ví dụ 7 và 10 có ƯCLN 1 và BCNN 70.
Có thể nhập số âm, số thập phân hoặc nhiều hơn hai số không?
Có thể nhập số âm, số dương hoặc một số bằng 0; mỗi ô nhận tối đa 30 chữ số nguyên (không tính dấu). Không nhập số thập phân, dạng 1e10 hoặc dấu phân tách hàng nghìn. Công cụ xử lý hai số mỗi lượt; với ba số, hãy tính tiếp từng cặp.
Kết quả có bị làm tròn? Khác gì với công cụ Tính phân số?
Không làm tròn kết quả ƯCLN hoặc BCNN trong phạm vi nhập liệu cho phép. Nếu cần cộng, trừ, nhân hoặc chia phân số, hãy dùng công cụ Tính phân số.